Απόβλητα λιπαντικών ελαίων

Ως απόβλητο λιπαντικών ελαίων, νοείται κάθε βιομηχανικό ή λιπαντικό έλαιο ορυκτής συνθετικής ή μικτής βάσης το οποίο κατέστη ακατάλληλο για τη χρήση για την οποία προοριζόταν αρχικά, και κυρίως τα χρησιμοποιημένα λάδια κινητήρων εσωτερικής καύσεως και κιβωτίων ταχυτήτων και τα λιπαντικά έλαια μηχανών, στροβίλων και υδραυλικών συστημάτων. συμπεριλαμβανομένων και των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων που προέρχονται από πλοία, άλλα μέσα μεταφοράς ή σταθερές εγκαταστάσεις.

Τα απόβλητα λιπαντικών ελαίων (ΑΛΕ) περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 13 του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων όπως παρουσιάζεται στο παράρτημα της Απόφασης 2001/118/ΕΚ και χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα απόβλητα.

Το υφιστάμενο κοινοτικό νομοθετικό πλαίσιο σε ότι αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων, είναι η οδηγία 87/101/ΕΟΚ η οποία τροποποίησε την οδηγία 75/439/ΕΟΚ «περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων»

Το θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα για την διαχείριση των ΑΛΕ είναι ο Νόμος 2939/2001 (ΦΕΚ 179 Α), και το Προεδρικό Διάταγμα 82/2004 (ΦΕΚ 64 Α), με το οποίο ρυθμίζονται οι όροι και προϋποθέσεις καθώς και κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων.

Στο προαναφερόμενο ΠΔ, εκτός των άλλων περιλαμβάνονται και οι υποχρεώσεις των εμπλεκομένων στη διαχείριση των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων, οι όροι, οι προϋποθέσεις και τα προγράμματα εναλλακτικής διαχείρισης καθώς και ποσοτικοί στόχοι συλλογής και αναγέννησης των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων.

Οδηγός παραγωγού - συλλέκτη ΑΛΕ

Τα έγγραφα για την Ανακύκλωση Λιπαντικών και Ελαίων, απευθύνονται τόσο στους παραγωγούς των συγκεκριμένων αποβλήτων, όσο και στους συνεργαζόμενους συλλέκτες. Ο παραγωγός των αποβλήτων πρέπει να διατηρεί Βιβλίο Παρακολούθησης - Διαχείρισης Επικίνδυνων Υλικών, το οποίο πρέπει να είναι θεωρημένο από το Τμήμα Περιβάλλοντος της αντίστοιχης Νομαρχίας (pdf), για τις ποσότητες που παράγει.

Ο συλλέκτης των αποβλήτων από τη μεριά του θα πρέπει να έχει άδεια συλλογής και μεταφοράς των εν λόγω αποβλήτων (Παράδειγμα άδειας συλλέκτη – pdf) και θα πρέπει να δίνει στον παραγωγό των αποβλήτων έντυπο αναγνώρισης των αποβλήτων του, το περιεχόμενο του οποίου περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ε του υπ' αρ. 82/2004 ΠΔ (pdf).

Ο παραγωγός πρέπει να ζητάει τα παραπάνω έγγραφα που αφορούν το συλλέκτη των αποβλήτων του, προκειμένου να μην έχει κανένα θέμα νομικής φύσεως αναφορικά με τα παραγόμενα απόβλητά του.

Συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης

Οι παραγωγοί και εισαγωγείς των λιπαντικών ελαίων, έχουν ευθύνη να οργανώνουν ατομικά συστήματα ή να συμμετέχουν σε συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης. Η προθεσμία που έθετε ο Νόμος 2939/01 για την υποβολή προς έγκριση συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης «άλλων προϊόντων», στα οποία περιλαμβάνονται και τα απόβλητα λιπαντικών ελαίων, ήταν έως δεκαοκτώ μήνες από την έναρξη ισχύος αυτού (δηλαδή έως την 6η Φεβρουαρίου 2003)

Ήδη έχει εγκριθεί με Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ το Σύστημα Συλλογικής Εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Λιπαντικών Ελαίων «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Α.Ε» με το διακριτικό τίτλο ΕΛ.ΤΕ.ΠΕ. ΑΕ.

Μέθοδοι και τρόποι διάθεσης αποβλήτων λιπαντικών ελαίων

Σύμφωνα με το ΠΔ υπ΄αρ. 82/2004, τα ΑΛΕ μετά τη συλλογή τους υποβάλλονται:

  • Κατά προτεραιότητα σε επεξεργασία με αναγέννηση
  • Εφόσον η επεξεργασία με αναγέννηση δεν είναι εφικτή από τεχνικοοικονομική και οργανωτική άποψη, η επεξεργασία γίνεται με καύση. Στην περίπτωση αυτή η επεξεργασία δεν θα πρέπει να προκαλεί δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον και στη δημόσια υγεία
  • Εφόσον και η επεξεργασία με καύση δεν είναι εφικτή από τεχνικοοικονομική και οργανωτική άποψη, πρέπει να εξασφαλίζεται η ακίνδυνη καταστροφή τους ή η ελεγχόμενη αποθήκευση ή εναπόθεσή τους

Υφιστάμενη κατάσταση αναφορικά με τη διαχείριση των λιπαντικών ελαίων στην Ελλάδα

Κατανάλωση των λιπαντικών ελαίων στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 100.000 t ετησίως.

Η ποσότητα των αποβλήτων λιπαντικών ελαίων (ΑΛΕ), εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 60.000 t.

Το έτος 2007 η συλλογή των ΑΛΕ ανήλθε σε 36.550 t. Οι συλλεχθείσες ποσότητες οδηγήθηκαν σε εγκαταστάσεις αναγέννησης της χώρας μας.

Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης

Τα πλέον πρόσφατα δεδομένα προέρχονται από το Σύστημα εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Λιπαντικών Ελαίων που αναπτύσσεται στην Περιφέρεια, αυτό της ΕΛ.ΤΕ.ΠΕ. ΑΕ, η οποία δραστηριοποιείται στη συλλογή χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων πανελλαδικά. Τα ΑΛΕ συλλέγονται σε 1.232 σημεία συλλογής σε όλη την Περιφέρεια και μεταφέρονται στο κέντρο προσωρινής αποθήκευσης, στην περιοχή Αμυγδαλεώνα Καβάλας. Στη συνέχεια οδηγούνται σε αδειοδοτημένες μονάδες, συνεργαζόμενες με το σύστημα, προς αναγέννηση.

Οι ποσότητες ΑΛΕ που συγκεντρώθηκαν στην Περιφέρεια Α.Μ.– Θ. από το 2005, οπότε και έγινε η έναρξη λειτουργίας του συστήματος, φαίνονται ακολούθως. Για την αναγωγή σε ημερήσιους ρυθμούς παραγωγής, χρησιμοποιήθηκαν οι 36 μήνες στους οποίους λειτουργεί το σύστημα και 30-ημερη διάρκεια του μήνα.

Νομός 10 Ανακυκλωμένες ποσότητες [Κg] Kg/Μήνα Kg/Ημέρα
  2005 2006 2007    
Δράμας 344,3 245,44 273,02 23,97 799
Έβρου 0 55,99 339,49 10,99 366
Ξάνθης 0 120,46 146,52 7,42 247
Ροδόπης 0 175,37 117,53 8,14 271
Καβάλας 29,59 250,43 230,14 14,17 472
Περιφέρεια 373,89 847,68 1.106.690 64,67 2,16

Ποσότητες ΑΛΕ στην Περιφέρεια Α.Μ.– Θ.

Παράλληλα βρίσκεται σε φάση έρευνας για την ανάπτυξη δικτύου συλλογής και αναπτύσσεται εναλλακτικό σύστημα διαχείρισης απόβλητων συσκευασιών λιπαντικών στην Περιφέρεια Α.Μ.– Θ, υπό την ονομασία Κ.Ε.ΠΕ.Δ. ΑΕ. Αναφέρεται ότι μέχρι και το 2007 καλύπτονται οι ανάγκες συλλογής μεταλλικών συσκευασιών από βιομηχανίες της περιοχής οι οποίες ανέρχονται ενδεικτικά σε 14 τόνους κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2007, ενώ υπάρχει η εκτίμηση ότι μέχρι το τέλος του 2008 θα έχει ξεκινήσει και η συλλογή των υπόλοιπων υλικών συσκευασιών που διαχειρίζεται η εταιρεία.

Διαχείριση αποβλήτων λιπαντικών ελαίων και των συσκευασιών τους

Πηγές: ΥΠΕΧΩΔΕ και ΕΛ.ΤΕ.ΠΕ